Cevap: Sevgili Şeker, pankreas bezinin yeteri kadar insülin hormonu üretmemesi veya üretilen insülinin etkili kullanılamaması sonucu gelişen diyabet; ciddiye alınması gereken, hayat boyu devam eden bir hastalık. Ama doğru bilgiyle pekâlâ yönetilebilir. Sağlıklı bir vücutta fazla glikoz karaciğer ve yağ dokularında “glikojen” olarak depo edilir; diyabette ise bu denge bozulur. Besinlerle kana geçen şeker hücrelere girip yakıt olarak kullanılamaz ve kanda birikir. Buna tıp dilinde “hiperglisemi”, yani kan şekeri yüksekliği denir.
Nasıl Tanı Konulur?
Normalde açlık kan şekeri 70-100 mg/dl aralığında olmalıdır. Açlık kan şekerinin 126 mg’ın üzerine çıkması diyabet tanısını koydurur. 100-125 arası değerler ise diyabet öncesi dönemin (gizli şeker) sinyalidir. Yemekten iki saat sonra ölçülen değerin 200 mg veya üzerinde olması da diyabete işaret eder. Bunların yanı sıra son üç aylık kan şekerini yansıtan HbA1c değerinin %7’nin üzerinde olması da diyabet tanısını düşündürür. Elbette kesin tanı için doktorunuzun önereceği testlerin yapılması şarttır.
Hangi Tip Diyabet?
Diyabetin en sık görüleni, genellikle 40-45 yaş üzerinde ortaya çıkan Tip-2 diyabet. Bu tipte pankreas insülin üretmeye devam eder; ancak hücreler insülini algılayamaz hâle gelir. Sonuç olarak şeker hücrelere giremez, kanda dolaşır. Tip-1 diyabet ise çoğunlukla çocukluk veya gençlik çağında başlar; pankreasta insülin üretimi ya çok azdır ya da hiç yoktur.
Belirtileri Neler?
Belirtiler bazen çok açık, bazen de oldukça sinsi seyreder. Sürekli susama ve çok su içme, sık idrara çıkma, bir türlü doymama hissi diyabetin üç temel belirtisidir. Bunların yanı sıra . . .
Dr. Deva’nın Reçetesi
- Şekerinizi Takip Edin: Açlık kan şekerinin 100-125 mg/dl arası çıkması gizli şeker, 126 mg/dl ve üzeri olması ise diyabet sinyalidir.
- Belirtileri Önemseyin: Çok su içme, sık idrara çıkma, hâlsizlik ve açıklanamayan hızlı kilo kaybı gibi uyarıları geçiştirmeyin.
- Düşüşlere Dikkat Edin: Kan şekerinin 50 mg/dl’nin altına düşmesi tehlikelidir. Titreme, terleme ve çarpıntı anında hemen önlem alın.
Kes & Sakla
(Buzdolabına asın, şeker dengenizi koruyun.)
Pazartesi: Açlık kan şekeri ve HbA1c (3 aylık şeker ortalaması) testi için doktorunuzdan bir randevu alın.
Salı: Şekerin hücrede yakıta dönüşebilmesi için doğru ve lifli gıdaları seçmeye başlayın.
Çarşamba: Vücudunuzu inceleyin; cilt kuruluğu, kaşıntı veya ellerde/ayaklarda karıncalanma var mı kontrol edin.
Perşembe: Kısa yürüyüşlere zaman ayırın; gün içinde yapacağınız 10-15 dakikalık hafif tempolu yürüyüşler bile metabolizmanızı harekete geçirir.
Cuma: Şeker düşmesi riskine karşı çantanızda veya arabanızda her zaman hızlı etki edecek pratik bir destek bulundurun.
Cumartesi: Sinir, göz, böbrek ve kalp sağlığınız için rutin doktor kontrollerinizi aksatmadan tamamlayın.
Pazar: Korkmayın; doğru bilgiyi, erken farkındalığı ve bilinçli yönetimi önemseyin.
