Tek başınıza keyifle yemek yerken; topluluk içinde yemek yemekten kaçınıyor musunuz? Sizi aile masasından alıkoyan şey, rahatsız olduğunuz sesler olabilir. “Misophonia” sözcüğü, Antik Yunancada nefret anlamına gelen “misos” ve ses anlamına gelen “fone” sözcüklerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkar. Sözcük, her ne kadar “sesten nefret etme” anlamına gelse de, aslında bundan çok daha derin ve kapsamlı bir anlam taşır. Hayat kalitesini doğrudan etkileyen bu durum, çocuklarda fark edilmeyen yeme bozukluklarının sebeplerinden biri olarak uzmanların dikkatini çeker.
Araba kullanırken sinyal sesi, mutfakta aspiratör, telefon görüşmelerinde beklerken tekrar eden müzik ya da nefes alışverişi… Mizofoni, çevredeki bu tür seslere karşı aşırı hassasiyet olarak açıklanabilir. Ancak onu farklı kılan, yalnızca sıradan seslerle sınırlı olmamasıdır. Yeme alışkanlıklarını yakından ilgilendiren çiğneme, yutkunma, şapırdatma gibi yemekle ilgili sesler, mizofoninin en yaygın tetikleyicileri arasında yer alır.
Günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bu sesler, etkilenen kişilerde öfke, tiksinti, kaygı ve hatta panik atak gibi yoğun duygusal ve fiziksel tepkilere yol açabilir. Tetikleyici sesler; kalp atış hızında atış, terleme, titreme ve kas gerginliği gibi belirtileri beraberinde getirir. Zamanla bu kaygılar, aile sofrasından, toplu iftar programlarından, yemekhane ve restoranlardan uzaklaşmaya neden olan sosyal izolasyonu da beraberinde getirebilir.
Ses Toleransının Azalması
Mizofoni tanısı, klinik görüşmeler ve semptomların ayrıntılı değerlendirilmesi ile konur. Psikiyatrist, klinik psikolog veya odyolog tarafından kişiye çeşitli sesler dinletilerek, bu seslerin meydana getirdiği rahatsızlık düzeyi ölçülür. Tedavi, genellikle semptomları yönetmeye ve yaşam kalitesini artırmaya odaklanır. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi, tetikleyici seslere karşı tepkilerinizi değiştirmenize ve stresinizi yönetmenize yardımcı olabilir. Böylece zamanla seslere değil, yemeklerin lezzetine odaklanmak mümkün hâle gelir. Bunun sonucunda sosyal izolasyon azalır ve yemeklerden alınan keyif normal seviyesine geri döner.
Sağlığa Etkileri
Mizofonik kişiler, tetikleyici sesler nedeniyle yemek sırasında yoğun rahatsızlık hissederler. Bu durum zamanla yetersiz beslenmeye ve kilo kaybına yol açabilir. Özellikle kuruyemişlerin çıkardığı çıtırtılar ya da meyvelerin sulu sesleri nedeniyle bazı besinlerden tamamen kaçınmaya başlayabilirler. Sesleri zihinlerinde büyütmeleri ise anksiyete ve depresyon eğilimini artırır. Seslere daha az maruz kalmak için hızlı yemek yeme ya da az çiğneme alışkanlığı geliştirebilirler. Ancak bu durum, sindirimi olumsuz etkileyerek kilo artışına da zemin hazırlayabilir.
Mizofoninin Belirtileri
-Belirli seslere karşı aşırı rahatsızlık hissi
-Rahatsız edici sesler işitildiğinde ortaya çıkan ani öfke
-Ses kaynağını kapatma veya sesi durdurma ihtiyacı
-Rahatsız edici seslerden kaçınmak için sosyal etkinliklerden uzak durma eğilimi
-Gündüz olağan çevresel sesler nedeniyle devamlı stresli olma, gece ise sessizlikten gelen huzur hissi
-Toplu ortamda yemek yemekten kaçınma
