Kökleri Çin ve Japon kültürlerine dayanan bonsai sanatıyla insan hem minik ağaçlar yetiştiriyor hem de sabrı ve sadeliği öğreniyor. Japonca “bon” (tabak) ve “sai” (bitki) kelimelerinden oluşan bonsai, bir bitkinin minyatür bir ağaç formuna kavuşacak şekilde budanması, telle şekillendirilmesi ve yıllar boyunca özenle eğitilmesiyle oluşuyor. Her bir bonsai, hem doğanın döngüsünü hem de insanın sabırla kurduğu ilişkiyi yansıtıyor.
Kusurlarda Gizlenen Güzellik
Japon felsefesinde “wabi-sabi” olarak adlandırılan; kusurluluğun, geçiciliğin ve sadeliğin güzelliğini takdir etme anlayışı, bonsai sanatına ilham veriyor. Her bonsai türü ve stili, hem doğal formları taklit ediyor hem de bir anlam taşıyor. Kimi zaman dağ başındaki yalnız bir çam ağacını, kimi zaman rüzgârla eğilmiş bir serviyi temsil eden bu ağaçlar, sadece estetik dünyamızı beslemekle kalmıyor; aynı zamanda bizi ruhsal bir yolculuğa çıkarıyor. Örneğin “Chokkan” tarzında biçimlendirilmiş bir ağaç, düz gövdesi ve yukarı doğru düzenli dallarıyla disiplin ve istikrarı temsil ediyor. “Shakan” ise yana eğilmiş gövdesi ve saksının tam ortasında kalan kökleri ile esneklik ve zorluklara dayanmanın bir temsili. Bir başka bonsai stili ise “Kengai”. Teslimiyet ve akışa bırakmayı ifade eden bu stilde, ağacın gövdesi aşağı yöne, saksının altına doğru sarkıyor. Tıpkı doğada uçurum kenarında büyüyen ağaçlar gibi.
Nereden Başlayalım?
Peki, bu dünyaya adım atmak zor mu? Hiç de değil! Gelin birlikte bakalım.
Ağaç türünü seçme: Başlangıç için genelde ficus, çam, akçaağaç gibi türler öneriliyor.
Kaba şekillendirme: Öncelikle bazı dallar kesiliyor ve ağaç temel formuna kavuşturuluyor.
Kök budaması: Kökler dikkatlice topraktan arındırılıyor. Daha sonra uzun ve kalın kökler kısaltılarak sığ saksıya uygun hâle getiriliyor.
Saksıya dikim: Ağaç, drenaj delikleri olan sığ bir bonsai saksısına yerleştiriliyor. Kökler sabitleniyor ve özel bonsai toprağı ile dolduruluyor.
Telleme: Dallar yumuşak alüminyum ya da bakır tellerle sarılarak istenen yöne eğiliyor. Telleme işlemi, zarar görmemesi için ağaç sabitlendikten sonra yapılıyor. Tel, dallar formu koruyana kadar kalıyor.
Konumlandırma: Ağaç, rüzgâr, güneş ve nem açısından uygun bir yere yerleştiriliyor. Doğrudan güneşe konmaması tavsiye ediliyor.
Bakım ve gözlem: Düzenli sulama, gübreleme, budama yapılması ve zamanla telin çıkarılması gerekiyor.
İlham Verenler
2023 yılının haziran ayında Berlin’de kurulan “Nostalji Cafe” kitap kulübü, ev hanımlarından üniversite öğrencilerine uzanan renkli üyeleriyle her ay bir kitap etrafında buluşuyor. Herkes ayın kitabını önceden okuyup, belirlenen günde bir araya geliyor. Sohbetin ana konusu kitap olsa da dostluk ve paylaşımlar da masada yerini alıyor. Kulüp zamanla, farklı yaş ve kültürlerden yaklaşık elli kadını bir araya getiren sıcak bir topluluğa dönüşüyor. “Kitap içinden kendi öykülerimizi çıkardık çoğu zaman.” diyen Şeyma Hanım, daha önce birbirini tanımayan insanlar arasında çok güzel dostluklar kurulduğunu ifade ediyor.
Evde Eğlence
Zaman kapsülü: Ailece bir kutunun etrafında toplanıyor ve gelecek yaz için minik bir sürpriz hazırlıyoruz. Herkes kutuya yıl boyunca yapmak istediği şeyleri anlattığı küçük bir not ya da bir çizim koyuyor. Kutunun üzerine açılacağı tarihi yazıyoruz. Sonra birlikte saklıyoruz; dolabın üst rafına, yatağın altına ya da bahçeye… Herkes heyecanla geleceği hayal ediyor. Bu küçük eğlence aile ilişkilerimizi sağlamlaştırmak için harika bir fırsat!
Gülümse
Kanada’ya yeni geldiğim günlerden birinde yumurta almak için markete gitmiştim. İngilizce bilmiyordum. Uzun bir süre yumurta aradım; ama bulamadım. Sonunda bir çalışana yaklaşıp “bık bık” diyerek tavuk sesi çıkardım; ama olmadı. Çaresiz iki kolumu kanat gibi açıp “bık bık” diye tavuk taklidi yapmak zorunda kaldım. O da işe yaramayınca, bir önceki sahneyi tekrar ettim ve sonunda yumurtlar gibi yaparak uzun bir “bık bııık” sesi çıkardım. Görevli gülmekten kırıldı ama ben de yumurtalarıma kavuştum. (Mevlüt Özkişi)
