Cevap:
Ebeveynler olarak çocuklarınızın kitap okumasını istiyorsanız, ilk olarak şu soruyu kendinize yöneltmeniz gerekir: Siz ve eşiniz ne kadar kitap okuyorsunuz? Kitap okumak, evde sıkça tekrarlanan bir etkinlik mi? “Zamanım yok, kitap okumaya vakit bulamıyorum.” gibi cevaplar duyar gibiyim… Ancak çocuklar, ebeveynlerinin davranışlarını örnek alarak büyürler. Ebeveyn davranışları, çocuklar üzerinde kalıtsal olmasa da öğrenme yoluyla derin etkiler bırakır ve bu etkilerin en güçlüsü de okuma alışkanlığıdır.
Bir ölçü vermek gerekirse; çocuklarınızın günde on sayfa kitap okumasını mı istiyorsunuz? O hâlde siz de onun en az beş katını okumalı ve bunu çocuklarınıza göstermelisiniz. Çocuklar ebeveynlerinin davranışlarını doğrudan gözlemleyerek öğrenirler ve anne babalarının kitaplara olan ilgisi onların da okuma alışkanlığı kazanmalarında belirleyici rol oynar.
Çocukların kitap okuma alışkanlığı kazanmaları için tavsiyeler:
Kitaplarla erken tanıştırın: Okuma sevgisi, çocuklukta filizlenir. Daha bebekken ellerine renkli, yumuşak dokulu veya resimli kitaplar verin. Sayfalar arasındaki renkler, çizimler ve kısa hikâyeler onların zihninde “kitap” kelimesine sıcak bir anlam kazandırır.
İlgisini çekecek kitaplar seçin: Her çocuk farklı bir dünyadır. Kimi hayvanları sever, kimi uzayı merak eder, kimi de hikâyelerdeki kahramanlarla özdeşlik kurar. Onların ilgi alanlarını gözlemleyin ve bu doğrultuda kitaplar seçin. İlgi duydukları bir konuyu okumak, çocukta doğal bir merak ve süreklilik oluşturur.
Kitaba ulaşmalarını kolaylaştırın: Evde onların seviyesinde, kolayca ulaşabilecekleri bir kitaplık oluşturun. Kitapların göz önünde ve erişilebilir olması, okuma alışkanlığını destekler. Hatta kitaplıklarını birlikte düzenleyin; bu, sahiplenme duygusunu artıracaktır.
Okuma saatleri planlayın: Ailece kitap okuma saatleri belirleyin. Herkesin kendi kitabını sessizce okuduğu, ardından kısa bir sohbetle düşüncelerini paylaştığı bir rutin oluşturun. Bu, hem kaliteli aile zamanı hem de çocuklar için güçlü bir model olur.
Kitaplar hakkında sohbet edin: Okunan kitapları konuşmak, okuma sürecini canlı tutar. “Bu hikâyede seni en çok etkileyen kısım hangisiydi?” gibi sorular, hem anlamayı derinleştirir hem de çocukların duygularını ifade etmesine yardımcı olur.
Kütüphaneziyaretleri yapın: Çocuğunuzu sık sık kütüphaneye veya kitabevine götürün. Raflar arasında dolaşmasına, kendi kitabını seçmesine izin verin. Bu özgürlük, kitapla kurduğu bağı güçlendirir. Ayrıca kütüphanelerdeki çocuk etkinlikleri de ilham verici olabilir.
Sesli kitaplardan yararlanın: Günümüz teknolojisi, okumayı destekleyen birçok fırsat sunuyor. Özellikle uzun yolculuklarda sesli kitaplar harika bir alternatif olabilir.
Okuma alışkanlığını ödüllendirin: Okumanın sonunda küçük bir sohbet, bir hikâye yarışması veya birlikte yazılan mini bir öykü… Bu tür manevi ödüller, çocukların okumayı içselleştirmesine yardımcı olur. Unutmayın, önemli olan kitabı bitirmek değil, onunla geçirilen zamanı sevmektir.
Okuma Alışkanlığının Derin Manevi Boyutu
Okuma alışkanlığını teşvik ederken, bu alışkanlığın manevi boyutunu da göz ardı etmemek gerekir. Kur’an-ı Kerim’de de bu konuda önemli tavsiyeler bulunmaktadır. Zariyat suresinin 55. ayeti, bu bağlamda oldukça dikkat çekicidir:
“Bununla beraber yine de hatırlatıp öğüt ver! Zira gerçeği hatırlatıp nasihatte bulunma, inananlara ve inanacaklara fayda verir.”
Bu ayet, sürekli olarak hatırlatmanın ve öğüt vermenin önemine işaret eder. Kitap okuma alışkanlığı kazandırırken de benzer bir yaklaşım sergileyebiliriz. Çocuklara okumayı hatırlatmak, onlarla okuma üzerine sohbet etmek ve onları bu konuda cesaretlendirmek, uzun vadede etkili olacaktır.
Okuma sevgisi, ferdin iç dünyasını zenginleştirir, bilgi ve farkındalık kazandırır, aynı zamanda zihinsel gelişimi destekler. Aile içinde kitap okuma alışkanlığı kazandırmak, sadece çocuklar için değil, aynı zamanda aile bağlarının güçlenmesi için de harika bir fırsattır.
Kitapların sunduğu dünyayı çocuklarınızla paylaşarak, onları hem entelektüel hem de ruhsal anlamda beslemek, onların hayatlarında büyük farklar oluşturacaktır.
