Büyülü bir hikâyeyi bağırarak değil fısıldayarak anlatan, sımsıcak bir film izlemek istiyorsanız ekran başına. Sırlar dünyası tadında, iyilik yap iyilik bul kıvamında, bir hayvanla insanın dostluğunu anlatan, dumanı üstünde bir platform filmi: Olağanüstü Akıllı Yaratıklar. İnsanlar ile hayvanlar arasındaki sınırların empati cetveliyle yeniden çizilmesine dayanıyor hikâyesi.
Shelby Van Pelt’in çok satan romanından uyarlanan filmin konusu, Batı dünyası için yeni sayılsa da biz Doğulular için hayli tanıdık.
Yaşı kemale ermiş Tova, oğlunun dramatik kaybından ve eşinin ölümünden sonra içine kapanarak yerel bir akvaryumda gece temizlikçisi olarak çalışmaya başlar. Olayları bize aktaran Marcellus ise ömrünün son demlerinde denize dönme hayalleri kuran yaşlı bir ahtapottur. “Sıkıcı bir tür” dediği insanlardan pek hazzetmese de sekiz kolunu birden kendini kurtaran Tova’ya uzatmaktan geri durmaz. Bir gün babasını arayan genç Cameron, külüstür arabasıyla civardan geçerken yolda kalır. Böylece hayatın sonuna yaklaşan Tova, hayatın başındaki Cameron ve onları sekiz koluyla sarmaya hazır Marcellus’un yolları dokunaklı bir biçimde kesişir.
Ahtapot Marcellus, Tova’nın temizlik yaparken anlattığı gündelik dedikoduları dinlerken, aslında anlatamadığı gizli acılarını da duyar. Yardıma değer bulduğu bu yaşlı kadının kalbindeki yalnızlığı fark ettiğinde hemen harekete geçer. Böylece hikâyenin aradığı o beklenmedik kahraman sahneye çıkmış olur: sekiz kollu, soğukkanlı ve son derece zeki bir ahtapot. Zira ahtapotlar, hayvanlar âleminin en zeki canlılarından biridir. Marcellus’u tanıdıkça bu ünvanın ne kadar yerinde olduğunu siz de göreceksiniz.
Eleştirmenlerden birbirinden farklı yorumlar alan bu yapım içinizi ısıtacak, orası garanti. Temposu oldukça yavaş; küçük izleyiciler için biraz sabır isteyebilir. Ama sizi ekran başında tutacak bir gücü var. Kanada’nın Vancouver şehrinde çekilen filmi izlerken gözlerinizden yaşlar süzüleceğini de garanti edebilirim.
Kitaba olabildiğince sadık kalınmaya çalışılmış. Bununla birlikte senaryoda Tova ile Cameron’un karşılaşmaları hızlandırılmış; Marcellus’un anlatımı genişletilmiş, kitabın bazı bölümleri ise çıkarılmış. Bazı eleştirmenler bu değişikliklerin hikâyenin derinliğini zayıflattığını öne sürse de tüm bu kararlar roman yazarının tam onayıyla alınmış. Yazarın filmin bir sahnesinde kısa bir rol üstlendiğini de not düşelim.
Gerçekler Rutinlerde Saklıdır
Eleştirmenlerin bir kısmı filmi düşük tempolu bulsa da hikâyenin gücü tam da bu rutinin içinde saklı. Hayatın sıradanlığında akıp giden anlatı, filmin gerçek gücünü bünyesinde barındırıyor. Tova’nın yası; yoğun dramatik sahneler, yastıklara akıtılan gözyaşları yerine gündelik hayatın her karesine ince ince işleniyor. Maddi bir ihtiyacı olmadığı hâlde seçtiği gece işi, loş mutfağında zoraki yediği bir tabak yemek, denizin karşısında her gün oturduğu bank… Hepsi yasının birer sembolü. Kamera hiçbir zaman acele etmiyor, aksine izleyiciyi durmaya, bakmaya ve hissetmeye davet ediyor. Yan karakterlerin mizahi ve dramatik yönlerinin daha derinlikli işlenmemiş olması ise filmin en zayıf yönü.
Hayatın rengârenk heybesinden kalbimize damlayan keder, yas ve umut gibi duyguları gayet dengeli bir biçimde kurgulayan hikâye, izleyiciyi tatmin edecek nitelikte. Bu dengeyi fazla sarsmadan koruyabilmesi filmin en büyük başarısı. Ekranın başından kalktığınızda kendi derinliğiniz ölçeğinde bir değişim yaşamış oluyorsunuz.
Marvel evreninde kötü Doktor Octopus’u oynayan ünlü oyuncu Alfred Molina, bu kez iyi yürekli, bilge ahtapot Marcellus’un etkileyici sesi olmuş. Oscar ödüllü oyuncu Sally Field ise sakin ve derin performansıyla huzurevine gidip gitmeme konusunda bir türlü karar veremeyen kederli dul Tova’yı ustalıkla omuzlamış. Hüzünlü tebessümü, derin nezaketi ve ufak adımlarıyla rolünü zirveye taşıyor.
Geri döndürülemez gerçeklerle barışmayı, elindekilerin kıymetini bilmeyi ve hayatın sürprizlerine kalbini açmayı öğütleyen bu yapımdan, ısınmış bir yürek ve tatlı bir tebessümle kalkacaksınız.
İyi seyirler.
Olağanüstü Akıllı Yaratıklar (2026, ABD)
Orijinal Adı: Remarkably Bright Creatures
Yönetmen: Olivia Newman
Senaryo: Olivia Newman, John Whittington
Oyuncular: S. Field, L. Pullman, C. Meaney
Tür: Gizem, Drama
Süre: 1 saat 51 dk
IMDb: 7,8
İzleyici: 13+
Kamera Arkası
Ahtapotları eğitmek neredeyse imkânsız olduğu için Olağanüstü Akıllı Yaratıklar filmindeki Marcellus karakteri tamamen bilgisayar ortamında oluşturuldu. Görsel efekt ekibi bunun için Vancouver Akvaryumu’ndaki dev Pasifik ahtapotu Agnetha’yı saatlerce gözlemledi. Marcellus’un hareketleri, davranışları ve renk değiştirme biçimi bu gerçek ahtapottan ilham alınarak modellendi.
Senin Filmin
Hayatın bazı yaraları tamamen iyileşmiyor; insan zamanla onlarla yaşamayı öğreniyor. Manchester by the Sea, tam da bu hakikati yalın, dürüst ve sarsıcı bir dille anlatıyor. İnsan ruhuna dair derinlikli filmleri seven Nevbahar okurlarına özellikle tavsiye ederim.
Bekir Öztürk, Floransa
Replik
“Uzunca bir süre maske takarsan, altındaki kişiliği de unutursun.”
V for Vendetta, 2005
