Önce şunu açıkça belirtmeliyim: “Bu iş caizdir!” diyerek ahkâm kesenler, hakikati gölgelemiş ve meseleyi bütünüyle işlerine geldiği gibi çarpıtmışlardır. Onların arkasına sığındığı argümanlar aslında; “Bir kızın velisinin izni olmadan nikâhı kıyılır mı?” ya da “İkinci bir evlilik için ilk eşin rızası fıkhen şart mıdır?” gibi bambaşka soruların fıkhi cevaplarıdır. Ortadaki gizli saklı, yaralayıcı ve haksız durumu aklamak için fıkhı âdeta bir kalkan olarak kullanmak, en hafif tabirle insafsızlıktır.
Aileden, mevcut eşten ve toplumdan bilinçli bir biçimde saklanan; nikâhın meşruiyet temeli olan “ilanı” fiilen ortadan kaldıran gizli bir ikinci evlilik asla meşru görülemez ve caiz değildir. Bu tür bir birliktelik, fıkhen “nikâh-ı sır” (gizli nikâh) hükmündedir ve zinaya aralanan tehlikeli bir kapıdır. Bu gerçeği şu temel sütunlar üzerinde açıklayabiliriz.
Nikâhın Özü: İşhâr
Nebevi öğreti, nikâhın ilan edilmesini açık ve kesin bir dille teşvik eder. “Nikâhı ilan edin.” emri, bu kutsal müessesenin yegâne omurgasıdır. Nitekim Peygamber Efendimiz şöyle buyurur: “Helal ile haramı birbirinden ayıran şey; nikâhta def çalmak ve nikâhı duyurmaktır.” Meşru bir yuvanın alametifarikası kapalılık ve gizem değil; aksine görünürlük, şeffaflık ve toplumsal bilinirliktir.
Şahitliğin Hikmeti
Sahabe efendilerimizin tavrına baktığımızda, Hz. Ömer’e getirilen bir nikâh örneğinde sadece bir erkek ve bir kadının gizli şahitliğine başvurulmuştu. Hz. Ömer bu tabloyu görünce sert bir dille şöyle çıkışmıştır: “İşte bu gizli nikâhtır ve buna asla cevaz vermeyiz.”
Hz. Ebubekir de taraflarca gizlenme şartı koşularak yapılan nikâh akitlerini geçersiz saymıştır. “Nasıl olsa iki kişi biliyor, teknik olarak yeterlidir.” mantığının, İslam’ın ilk dönemindeki o yüksek ahlaki ruhla bağdaşmadığı ortadadır.
Esasen şahitliğin temel hikmeti; nikâhı şüpheli, töhmet altında ve kapalı bir ilişki olmaktan çıkarıp toplum nezdinde ispat edilebilir, tanınabilir kılmaktır. Bu sebeple iki şahidi sadece teknik bir prosedüre indirgeyip ardından nikâhı mevcut eşten, çocuklardan ve sosyal çevreden saklamak; fıkhın asıl maksadını boşa çıkarıp sadece şeklî bir kılıfı korumaya çalışmaktır.
Çok Eşlilik ve Adalet Şartı
Çok eşlilik meselesinde Kur’an-ı Kerim’in koyduğu sarsılmaz . . .
