Bazı bayram sabahları vardır; kapı çalmaz. Ne mutfaktan anne sesi gelir ne de sokaktan çocuk kahkahası… Takvim bayramı gösterir; ama insanın içi o sabaha henüz varamamıştır. Gurbette bayram da biraz böyledir: Sessizdir. Eksiktir. Ama belki de tam bu yüzden daha anlamlıdır.
Bizim için bayram bir hafızadır: Kalabalık sofralar, bayram namazı dönüşü yapılan kahvaltı, içilen çay, büyüklerin ellerine uzanan titrek parmaklar… Bugün ise çoğumuz başka ülkelerde, başka dillerin arasında karşılıyoruz bayramı. Çocuklarımız o eski kalabalıkları hiç görmeden büyüyor.
Peki bu eksiklik bizi yalnızca hüzne mi götürmeli? Belki de gurbette bayramın öğrettiği en temel hakikat şudur: Bayram mekâna değil, kalbe bağlıdır. Coğrafya değişebilir; diller, kültürler değişebilir ama niyet değişmez.
Küçük Salonlar, Büyük Bayramlar
Gurbette bayram, dayanışmayı yeniden hatırlama zamanıdır. Aynı şehirde yaşayan birkaç aile bir araya geldiğinde küçük bir salon bir bayram meydanına dönüşebilir. Paylaşılan bir tatlı, bir çocuğun gülüşü, birlikte edilen bir dua…
Bunlar eksikliği tamamen gidermez ama anlamı büyütebilir.
Son yıllarda yaşanan ağır tecrübeler; ayrılıklar, kırgınlıklar, beklenmedik yol ayrımları… Bütün bu süreçlerin ortasında bayram insana şu soruyu sorar: “Bu yaşadıkların seni katılaştırdı mı, yoksa yumuşattı mı?”
Bayram biraz da affedebilme cesaretidir. Kırgınlık taşımadan yoluna devam edebilme iradesidir.
Çocuklarımız için bayram aynı zamanda bir kimlik inşasıdır. Anlatılan her hatıra, yaşatılan her küçük ritüel geleceğe bırakılan bir izdir. Evde asılan bir süs, birlikte kılınan bir namaz, büyüklerle yapılan bir görüntülü konuşma… Bunlar “biz buyuz!” demenin sessiz ama güçlü yollarıdır.
Gurbette bayram kolay değildir. Anne babanın duasını yüz yüze alamamak, mezarlık ziyaretine gidememek, çocukluğun sokaklarını görememek kalbi yorar. Ama aynı zamanda şunu da hatırlatır: Asıl vatan, kalbin Allah’a yakın olduğu yerdir.
Belki bu bayram sabahı kapımızı kimse çalmayacak. Ama biz bir başkasının kapısını çalabiliriz. Belki kalabalık sofralar kuramayacağız; ama küçük bir sofrayı bereketle donatabiliriz. Belki memlekette değiliz; ama aynı kıbleye yöneliyoruz.
Gurbette bayram, sabrın içinden doğan bir sevinçtir. Kolay kazanılmadığı için daha bilinçlidir, daha sahicidir, daha kalıcıdır.
Bayramınız mübarek olsun. Nerede olursak olalım, aynı duada buluşalım!
Gurbette Bayramları Nasıl Canlandırabiliriz?
Evimizi bayram temalı küçük süslemelerle donatabilir, çocuklara bu özel günün heyecanını görsel olarak da hissettirebiliriz.- Aynı şehirde yaşayan tanıdıklarla küçük bir bayram buluşması planlayabiliriz.
- Çocuklarla birlikte geleneksel bir bayram yemeği veya tatlısı hazırlayarak mutfakta ortak bir telaş oluşturabiliriz.
- Bir ihtiyaç sahibini hatırlayabilir, küçük de olsa bir iyilik yapabiliriz.
- Uzakta olan büyüklerimizi görüntülü arayabilir, bayramı birlikte yaşayabiliriz.
